تقويم عبادى ماه ذيحجّه
دهه ى اول اين ماه بسيار باارزش است تا آنجا كه رسول خداصلى الله عليه وآله فرموده اند: »روزهاى پاكتر از اين دهه، نزد خداوند نيست«. و همچنين فرموده اند: »روزهايى جز اين دهه نيست، كه كار نيك نزدخداوند محبوبتر باشد.«.(1)
اعمال عمومى اين دهه
1. نماز: در اين ده شب بين نماز مغرب و عشاء، دو ركعت نماز وارد شده است در هر ركعت بعد از سوره ى حمد واخلاص اين آيه را بخواند :
»وَ واعَدنا موسى ثَلاثين لَيْلةً و اَتْمَمْناها بِعَشَر فتمَّ مِيقاتُ رَبّه اربعين ليلة و قال موسى لاخيه هارون اخلُفنى فى قومى و اصلح و لاتتَّبع سبيل الْمُفْسِدين(2).»
2. دعا(3)
3. خواندن اين ذكر در هر روز
»لااله الاّاللَّهُ عدد اللّيالى و الدُّهور لااله الاّاللَّهُ عدد امواج الْبُحُور، لااله الاّاللَّهُ و رحمته خيرُ ممّا يجمعون، لااله الاّاللَّهُ عدد الشَّوْكِ و الشّجر، لااله الاّاللَّهُ عدد الشَّعر و الْوَبر، لااله الاّاللَّهُ عدد الحجر و الْمَدَر، لااله الاّاللَّهُ عدد لَمح العيون لااله الاّاللَّهُ فى اللّيل اذا عسعس و الصّبح اذا تنفّس،، لااله الاّاللَّهُ عدد الريّاح فى الْبرارى و الصخُور، لااله الاّاللَّهُ من اليوم الى يُنفَخُ فى الصّور.«(4)
4. روزه
روزه، نُه روز اول، مستحب است و روز دهم حرام مى باشد. البته روز نهم، اگر روزه موجب ضعف گردد و روزه دار نتواند اعمال آن روز را انجام دهد، روزه اش مكروه است.(5)
روز اول ماه
ولادت حضرت ابراهيم عليه السلام(6)- ازدواج حضرت على عليه السلام با حضرت زهراعليها السلام، در سال عليها السلام )ه ق(.
1. روزه: در روايت آمده كه: »كسى كه اين روز را روزه بدارد، ثواب هشتاد ماه روزه براى او ثبت مى شود.«(7).
2. نماز حضرت زهراعليها السلام: چهار ركعت كه در هر ركعت يك مرتبه سوره حمد و پنجاه بار سوره ى اخلاص خوانده مى شود.)تعقيبى نيز دارد كه به مفاتيح رجوع شود.((8)
3. خواندن دعاى خوف: اين دعا براى دفع ستم ستمگران است كه به شرح زيرمى باشد: »حسبى حسبى من سؤالى، عِلمُك بحالى«(9).
روز هفتم ماه
شهادت حضرت باقرالعلوم عليه السلام، در سال 114 (ه ق).
روز هشتم ماه
روز ترويه(10): حركت امام حسين عليه السلام از مكه، در سال 60 ه ق
1.غسل: آن را در تمام روز مى تواند انجام دهد.(11)
2 .روزه (12)
روز نهم ماه
روز عرفه - شهادت حضرت مسلم بن عقيل، در سال 60 )ه ق(
شب
1. مناجات و دعا: از شبهاى بسيار مناسب براى توبه و مناجات با خداوند است.(13)
2. زيارت امام حسين عليه السلام، در روايت آمده: »خداوند در شب عرفه، ابتدا به زائران قبر امام حسين عليه السلام نظر مى كند و سپس به كسانى كه در موقف )مكه( هستند.(14)
روز
1. روزه: روزه ى اين روز مستحب است. مگر براى كسى كه به جهت ضعف نتواند اعمال اين روز را انجام دهد، كه در اين صورت مكروه است.(15)،
2.غسل (16)
3 .زيارت امام حسين عليه السلام، از امام صادق عليه السلام نقل شده است كه »خداوند بر زائران قبر امام حسين عليه السلام تجلى مى كند و خواسته هاى آنان را بر آورده مى سازد و گناهانشان را مى آمرزد، آن گاه بر اهل عرفات تجلّى مى كند.(17)
4.اعمال عصر:الف( دو ركعت نماز بعد از نماز عصر مستحب است كه در ركعت اول حمد و اخلاص و در ركعت دوم سوره ى حمد و كافرون خوانده مى شود. ب(چهار ركعت نماز كه در هر ركعت يك مرتبه سوره ى حمد و پنجاه مرتبه سوره ى اخلاص خوانده مى شود. ج( دعا و ذكر كه يكى از آن دعاها، دعاى عرفه امام حسين عليه السلام مى باشد.(18)
روز دهم ماه
عيد قربان
شب: 1. احياء(19)
2 . زيارت امام حسين عليه السلام(3 (20. خواندن دعاى يا دائم الفضل على البرّيه(21).
روز: 1. غسل( 22)
2 . خواندن دعاى ندبه (23)
3 . خواندن تكبيرات به اين شرح: الف(بعد از نماز ظهر روز عيد تا بعد از نماز صبح روز دوازدهم. ب(كسانى كه در منى هستند از نماز ظهر روز عيد تا بعد از نماز روز سيزدهم »اللَّه اكبر، اللَّه اكبر، لااله الاّ اللَّه و اللَّه اكبر وللَّه الْحمداللَّه على ما هدينا و له الشّكر على ما اولينا(24)»
4. خواندن دعاى 48 صحيفه ى سجاديه(5 (25. خواندن نماز عيد(6 (26.قربانى(7 (27.روزه گرفتن اين روز حرام است.(28)
روز يازدهم
ايام تشريق: يازدهم، دوازدهم و سيزدهم ذى الحجّه »ايام تشريق« ناميده مى شود. روزه گرفتن در اين ايام براى كسى كه در منى مى باشد، حرام است.(29)
روز پانزدهم
ولادت امام على النقى عليه السلام، در سال 212)ه ق(
روز هجدهم - عيد غدير
شب :نماز و دعا(30)
روز
1. غسل (31)
2.روزه(32)
3. نماز: دو ركعت نماز )مانند نماز صبح( است كه پس از آن دو مرتبه به سجده رفته و صد بار »شكراً للَّه« گفته شود. بين دو سجده نيز دعايى خوانده مى شود.
4. دعا:(33)
5.پوشيدن لباس پاكيزه (34)
6.ديد و بازديد دوستان. در هنگام مصافحه خواندن دعاى زير وارد شده است:
»اَلْحمدللَّه الذّى جعلنا مِنَ المتسّكنين بوالايةِ اميرالمؤمنينَ و الائمّه عليه ما السلام«.
7. زيارت اميرالمؤمنين عليه السلام(35)
8. خواندن عقد برادرى و اخوّت(36) صلى الله عليه وآله.صدبار گفته شود:»الحمدللَّه الذّى جعل كمال دينه و تمام نعمتهِ بولاية اميرالمؤمنين على بن ابى طالب(37).»
روز بيست و چهارم
روز مباهله البته بعضى بيست و پنجم را روز مباهله گفته اند.
1. غسل (38)
2. روزه(39)
3. خواندن دعاى مباهله (40)
4. نماز: دوركعت نماز است مانند نماز صبح كه بعد از 70 بار »استغفار« گفته شود.(41)
روز بيست و پنجم
شب: اطعام نمودن
روز: روزه گرفتن
روز سى ام
نماز: خواندن دو ركعت نماز در اين روز بدين شرح وارد شده است كه در هر ركعت سوره حمد، ده مرتبه سورهى اخلاص و ده بار آيةالكرسى خوانده شود و »اللَّهُمَّ ما عملتُ فى هذهِ السِّنة منْ عملٍ نهيتنى عنه و لم ترضه و نسيته و لم تنسه و دعوتنى الى التّوبه بعد اجترائى عليك، اللَّهُمَّ فانّى استغفرك منه فاغفرلى. و ما عملتُ من عملٍ يقرّبنى اليك فاقبله و لاتَقطَعُ رجايى منك يا كريم.«
***
1) المراقبات، ص 219.
2) المراقبات، ص 220
3) مفاتيح الجنان ص 251، مصباح المتهجد ص 612، مصباح الكفعمى ص 659.
4) مصباح الكفعمى، ص 660.
5) وسايل الشيعه، ج 7، ص 334، ح 6 - مصباح المتهجد، ص 612- توضيح المسائل، م 1748.
6) وسايل الشيعه، ج 7، ص 334، ح 5
7) همان
8) مفاتيح الجنان، ص -252 مصباح المتهجد، ص 613.
9) مفاتيح الجنان، ص 352.
10) لغت نامه دهخدا)حرف ت، ص 639).
11) عروةالوثقى، ج 1، ص 461.
12) وسايل الشيعه، ج 10، ص 335، ح 6
13) مفاتيح الجنان، ص 255
14) كامل الزيارات، ص 170، ح 3.
15) عروةالوثقى، ج 2، ص 242- توضيح المسائل، 1748.
16) همان، ج 1، ص 461.
17) كامل الزيارات، ص 170، ح 4.
18) مفاتيح الجنان، ص 258- مصباح الكفعمى، ص 661.
19) مصباح الكفعمى، ص 681.
20) كامل الزيارات، ص 180، ح 6.
21) مفاتيح الجنان، ص 275.
22) عروةالوثقى، ج 1، ص 460
23) مفاتيح الجنان، ص 275.
24) همان.
25) المراقبات، ص 241- مفاتيح الجنان، ص 275.
26) توضيح المسائل، م 1516.
27) المراقبات، ص 255- مفاتيحالجنان، ص 275.
28) عروةالوثقى، ج 2 ص 243.
29) همان
30) مفاتيح الجنان، ص 279- مصباح المتهجد، ص 691- مصباح كفعمى، ص 681.
31) المراقبات، ص 260- وسايل الشيعه، ج 7، ص 326، ح 9- مستدرك الوسايل، ج 1، ص 456.
32) همان
33) مستدرك الوسايل، ج 456 1.
34) بحارالانوار، ج 98، ص 321.
35) عروةالوثقى، ج 1، ص 461.
36) همان، ج 2، ص 241.
37) مفاتيح الجنان، ص 282- مصباح المتهجد، ص 704.
38) مصباح الكفعمى، ص 688.
39) مفاتيح الجنان، ص 286.
40) همان
41) همان